Đại sứ Việt Nam tại Áo Vũ Lê Thái Hoàng và bà Gertrud Tauchhammer, Tổng Biên tập Tạp chí SOCIETY, cùng các nghệ nhân ẩm thực Việt Nam tại Chương trình Phở Cultural Road Show Europe 2026. Ảnh: SOCIETY

Quảng bá văn hóa từ câu chuyện của phở

Giữa một thành phố châu Âu trong những ngày hè, hương thơm của nồi nước dùng tỏa ra từ gian bếp nhỏ khiến nhiều người đi ngang phải dừng chân. Họ quây quanh những chiếc bàn bày sẵn nguyên liệu, chăm chú theo dõi các đầu bếp Việt Nam thái thịt, chần bánh phở, chan từng vá nước dùng rồi hoàn thiện một bát phở nóng hổi. Có người vừa ăn vừa hỏi về các loại gia vị trong nồi nước dùng. Có người muốn biết vì sao một món ăn với những thành phần quen thuộc như bánh phở, thịt, hành, rau thơm lại cần nhiều thời gian chuẩn bị đến vậy. Cũng có người đứng lại khá lâu để xem các nghệ nhân Việt Nam thực hiện từng công đoạn đã trở thành kỹ nghệ qua nhiều thế hệ.

“Tôi đã biết đến món này từ gia đình mình và phải nói rằng đây là một trong những món ngon nhất tôi từng ăn. Điều thú vị là hôm nay tôi còn được tận mắt chứng kiến quy trình chế biến và gặp gỡ các đầu bếp đến từ Việt Nam”, thực khách người Pháp Mathis Lerice chia sẻ trong Hành trình quảng bá văn hóa phở tại châu Âu (Phở Cultural Roadshow Europe 2026).

Ở những nơi đoàn đi qua, phở thường bắt đầu bằng một bát nước dùng nóng hổi. Từ hương vị quen thuộc ấy, thực khách tìm hiểu thêm về cách người Việt gìn giữ món ăn truyền thống, về những con phố Hà Nội, nơi phở đã gắn bó hơn một thế kỷ, và ký ức của những người xa quê nhớ về một buổi sáng bên hàng phở quen.

Góp phần đưa phở đến gần hơn với công chúng châu Âu là những người Việt đang sinh sống tại đây, trong đó có ông Mai Hải Lâm, kiều bào tại Ba Lan, người sáng lập và là Chủ tịch Hội We Love Phở. Để phở đi xa hơn, ông cho rằng cần có sự kết nối giữa những người cùng chung tình yêu với món ăn này, từ người nấu phở, chủ nhà hàng đến các nghệ nhân, nhà nghiên cứu và những người làm văn hóa.

Ý tưởng xây dựng một cộng đồng yêu phở, cũng như lập một “bản đồ phở Việt” tại châu Âu cũng bắt đầu từ mong muốn đó. Những quán phở của người Việt ở nhiều quốc gia vừa là nơi phục vụ thực khách, vừa lưu giữ hương vị quê nhà và giới thiệu văn hóa Việt Nam với người dân sở tại.

Gắn kết cộng đồng người Việt xa quê

Phở Cultural Roadshow Europe 2026 diễn ra trong gần 3 tuần vào tháng 7-2026, đi qua 7 điểm dừng tại 6 quốc gia (Cộng hòa Séc, Ba Lan, Slovakia, Áo, Hungary và Đức), với sự tham gia của 8 nghệ nhân, đầu bếp và chuyên gia ẩm thực Việt Nam.

Ông Mai Hải Lâm cùng các thành viên Hội We Love Phở đã kết nối cộng đồng người Việt tại các nước, phối hợp tổ chức các hoạt động để mỗi điểm dừng trở thành nơi gặp gỡ giữa những người yêu phở, người Việt xa quê và bạn bè quốc tế. Người tham dự được thưởng thức phở, đồng thời trực tiếp quan sát cách món ăn này được tạo nên. Mỗi địa điểm có một không gian riêng: Có nơi là quảng trường giữa thành phố, có nơi là trung tâm văn hóa, có nơi gắn với sinh hoạt của cộng đồng người Việt. Ở đâu, khu vực chế biến phở cũng thu hút đông người nhất.

Tại Praha (Cộng hòa Séc), nhiều thực khách kiên nhẫn chờ đến lượt để thưởng thức những bát phở do chính các nghệ nhân Việt Nam nấu. Chị Quỳnh Hoa, một thực khách tham dự chương trình, kể rằng đây là lần đầu chị được ăn phở do các đầu bếp từ Việt Nam trực tiếp chế biến.

Chuyên gia ẩm thực Dương Văn Hùng, Chủ tịch Hội Đầu bếp Hoàng gia cho rằng, những cuộc giao lưu được tổ chức là dịp để các đầu bếp Việt Nam giới thiệu kỹ thuật nghề và giúp thực khách hiểu hơn về giá trị của phở. Trong suốt hành trình, ông Dương Văn Hùng cùng các nghệ nhân dành nhiều thời gian chia sẻ về cách lựa chọn nguyên liệu, xử lý gia vị, giữ vị thanh của nước dùng và tạo nên sự hài hòa trong một bát phở hoàn chỉnh.

Theo ông Dương Văn Hùng, một người nấu phở ở nước ngoài cần hiểu nguồn gốc món ăn mình đang chế biến, bởi mỗi công thức còn gắn với vùng đất, con người và thói quen thưởng thức của người Việt.

Việc giữ phở Việt ở châu Âu cũng gắn với những người trực tiếp kinh doanh món ăn này mỗi ngày. Tại Ba Lan, chị Phạm Thanh Nhàn, chủ nhà hàng Mama Phở, tham gia We Love Phở với mong muốn cùng cộng đồng đưa món ăn truyền thống của Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế. “Tôi muốn mình là một trong những người đưa món truyền thống, món tinh túy của Việt Nam ra nước ngoài, không chỉ ở Ba Lan mà còn để cả châu Âu biết đến. Tôi cũng rất tự hào khi giữ được vị phở Bắc của Việt Nam”, chị Phạm Thanh Nhàn nói.

Với cộng đồng người Việt tại châu Âu, những buổi giới thiệu phở còn là dịp gặp gỡ đồng hương. Nhiều gia đình đưa con nhỏ đến tham dự để các em được nghe tiếng Việt, nhìn thấy trang phục truyền thống và thưởng thức món ăn quen thuộc của quê hương. Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Slovakia Nguyễn Duy Vũ chia sẻ. “Điều tự hào nhất là chúng tôi vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc. Các thế hệ thứ hai, thứ ba vẫn được tiếp cận với văn hóa Việt Nam thông qua ẩm thực, nhìn thấy trang phục truyền thống và cả những lớp học tiếng Việt”.

Các hội đoàn người Việt tại châu Âu cũng góp phần quan trọng trong việc tổ chức chương trình. Họ chuẩn bị địa điểm, kết nối tình nguyện viên, hỗ trợ nguyên liệu và phối hợp cùng đoàn nghệ nhân trong từng hoạt động. Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang đánh giá, những hoạt động giới thiệu phở giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về văn hóa Việt Nam, đồng thời nhìn thấy sự gắn kết của cộng đồng người Việt xa quê. “Không chỉ quảng bá văn hóa, bản sắc dân tộc Việt Nam mà còn chuyển đi một thông điệp rất mạnh mẽ: Cộng đồng người Việt Nam là cộng đồng đã hòa nhập thành công vào xã hội sở tại”, Đại sứ Phạm Trường Giang nói.

Ở Praha, Bratislava, Budapest hay Berlin, những quán phở Việt vẫn đều đặn phục vụ thực khách mỗi ngày. Nơi ấy, người Việt xa quê tìm thấy hương vị thân quen gợi nhớ quê nhà, còn bạn bè quốc tế có thêm một cách gần gũi để khám phá văn hóa Việt Nam qua món ăn đã vượt ra ngoài biên giới.