Đây là một trong những bài học nổi bật từ chương trình bồi dưỡng và nghiên cứu thực tế: “Nâng cao năng lực lãnh đạo chiến lược và quản trị điều hành cơ quan truyền thông quốc tế trong bối cảnh chuyển đổi số” của đoàn lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), do Phó Tổng Giám đốc Đỗ Đức Hoàng dẫn đầu, diễn ra từ ngày 1-7/11/2026 tại Sydney, Australia.

Thông qua các chuyên đề đào tạo và hoạt động khảo sát thực tế tại Nine Network, Netflix, ABC, SBS cùng các chuyên gia của Trường Điện ảnh, Truyền hình và Phát thanh Australia (AFTRS), đoàn đã tiếp cận những mô hình quản trị, tổ chức sản xuất đa nền tảng, khai thác dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), gợi mở những hướng đổi mới phù hợp với VTV.

Đoàn công tác VTV tham gia chương trình bồi dưỡng về quản trị truyền thông và chuyển đổi số tại Australia.

Chiến lược phải đi trước công nghệ

Trong môi trường truyền thông số, câu hỏi quan trọng không chỉ là đầu tư nền tảng nào mà còn là phục vụ ai, tạo ra giá trị khác biệt gì và ưu tiên nguồn lực ra sao. Các chuyên đề của nhà báo Hugh Riminton người có nhiều năm kinh nghiệm tại Nine Network, CNN và Network 10 và Giáo sư Monica Attard (Đại học Công nghệ Sydney) đã làm rõ sức ép từ sự thay đổi hành vi tiếp nhận thông tin và mô hình kinh doanh truyền hình truyền thống.

Tại AFTRS, chuyên gia Nicola Dorling giới thiệu mô hình “Thác đổ chiến lược” (Strategy Cascade), gồm năm lựa chọn liên kết: khát vọng phát triển, công chúng mục tiêu, cách tạo lợi thế, năng lực cốt lõi và hệ thống quản trị. 

Những ví dụ từ Netflix, Disney và Viu cho thấy mỗi tổ chức lựa chọn một thế mạnh riêng để có hướng đi riêng, tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường truyền thông. Nếu Netflix phát triển lợi thế dựa trên dữ liệu, công nghệ và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, Disney khai thác sức mạnh của tài sản sở hữu trí tuệ và hệ sinh thái nội dung, thì Viu lựa chọn chiến lược bản địa hóa và tập trung vào những thị trường cụ thể.

Các học viên vận dụng mô hình “Thác đổ chiến lược” để thảo luận định hướng phát triển VTV đến năm 2030.

Một nội dung, nhiều nền tảng khai thác

Mô hình tòa soạn hội tụ tại Nine Network cho thấy sự chuyển dịch từ sản xuất theo từng chương trình sang quản lý từng tin bài như một tài nguyên dùng chung. Trong chương trình Future News, Nine triển khai hai nền tảng Saga và Mimir để điều hành phòng tin và quản lý nội dung. Với cách tiếp cận lấy tin bài làm trung tâm (story-centric), mỗi câu chuyện có thể được cập nhật, biên tập và khai thác linh hoạt trên truyền hình, báo điện tử và nền tảng số.

Tìm hiểu quy trình sản xuất tin tức đa nền tảng và quản lý tư liệu.

Đáng chú ý, Nine dành nhiều thời gian chuẩn hóa siêu dữ liệu (metadata), tổ chức kho tư liệu và đào tạo nhân sự theo từng nhóm trước khi mở rộng vận hành. Kinh nghiệm này gợi mở cho VTV việc thống nhất quy trình sản xuất, chia sẻ tài nguyên giữa các đơn vị và coi chất lượng dữ liệu là nền tảng cho tự động hóa, ứng dụng AI.

Tìm hiểu quy trình sản xuất tin tức đa nền tảng và quản lý tư liệu.

Nội dung bản địa có thể trở thành sản phẩm toàn cầu

Nếu Nine Network mang đến bài học về tổ chức sản xuất, kinh nghiệm từ Netflix lại đặt ra một vấn đề khác: Làm thế nào để nội dung có bản sắc địa phương tiếp cận được thị trường quốc tế?

Trong buổi trao đổi với bà Debra Richards, Giám đốc Chính sách Sản xuất khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Netflix, đoàn VTV đã tìm hiểu chiến lược đầu tư nội dung và mô hình hợp tác giữa các nền tảng phát trực tuyến với các nhà sản xuất bản địa. Những câu chuyện mang bản sắc địa phương vẫn có thể thu hút khán giả quốc tế nếu được kể hấp dẫn và đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất, bản quyền, phân phối.

Tìm hiểu quy trình bản địa hoá chương trình

Một sản phẩm truyền hình cũng có thể tiếp tục tạo giá trị sau lần phát sóng đầu tiên thông qua khai thác bản quyền và phân phối trên các nền tảng khác. Với VTV, đây là gợi mở để phát triển phim tài liệu, chương trình văn hóa, du lịch và các câu chuyện về Việt Nam theo hướng chuẩn hóa ngay từ khâu ý tưởng, sản xuất đến quảng bá quốc tế.

Lấy công chúng làm trung tâm của phân phối

Kinh nghiệm từ Đài Phát thanh - Truyền hình quốc gia Australia (ABC) cho thấy hiệu quả truyền thông không chỉ nằm ở độ phủ kênh mà còn ở khả năng tiếp cận đúng đối tượng. ABC kết hợp truyền hình ABC Australia, ABC Radio Australia và sản phẩm số để phục vụ công chúng khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là hướng tham khảo thiết thực cho Vietnam Today trong phát triển nội dung theo thị trường, nghiên cứu khán giả và nâng cao hiệu quả phân phối quốc tế.

Ở một hướng khác, SBS sản xuất nội dung bằng hơn 60 ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, vừa phục vụ nhu cầu của từng cộng đồng vừa kết nối công chúng đa văn hóa. Mô hình này gợi mở cho VTV5 cách phát triển nội dung phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời giới thiệu bản sắc văn hóa tới khán giả rộng rãi hơn.

Đoàn VTV tìm hiểu mô hình truyền thông đa ngôn ngữ, phục vụ cộng đồng đa văn hóa tại SBS.

Ứng dụng AI có chọn lọc, con người giữ vai trò quyết định

Một trong những bài học đáng chú ý từ các mô hình truyền thông Australia là cách tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI) một cách thực chất, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm trách nhiệm biên tập.

Tại SBS, AI được ứng dụng có chọn lọc trong những công việc như tìm kiếm tư liệu, hỗ trợ biên tập, phân tích dữ liệu và sản xuất nội dung đa ngôn ngữ. Trong khi đó, ABC đặc biệt coi trọng tính chính xác, độ tin cậy và vai trò kiểm soát của con người trong hoạt động báo chí. Kinh nghiệm từ Nine Network cũng cho thấy, chuẩn hóa dữ liệu và đổi mới quy trình làm việc là những điều kiện quan trọng để công nghệ phát huy hiệu quả.

Điểm chung từ các mô hình này là chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn đòi hỏi sự thay đổi về tư duy quản trị, phương thức tổ chức và năng lực đội ngũ. Việc đào tạo nhân sự, xây dựng lực lượng nòng cốt và hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo cần được thực hiện đồng bộ với quá trình đầu tư, ứng dụng công nghệ.

Chương trình bồi dưỡng tạo cơ hội để lãnh đạo VTV trao đổi kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường kết nối với các đối tác truyền thông quốc tế.

Thông qua chương trình bồi dưỡng và nghiên cứu thực tế tại Australia, đoàn lãnh đạo VTV không chỉ tiếp cận các mô hình quản trị truyền thông hiện đại mà còn mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế trong đào tạo, sản xuất và phân phối nội dung. Những bài học từ chuyến công tác là cơ sở tham khảo thiết thực để VTV lựa chọn giải pháp chiến lược phát triển phù hợp với điều kiện thực tiễn, hướng tới xây dựng một tổ chức truyền thông đa nền tảng, vận hành hiệu quả, lấy công chúng làm trung tâm và phát huy tối đa giá trị nội dung trong môi trường số.