Hai học trò Việt của Giáo sư Nhật đoạt giải Nobel Y học 2018

12:15 | 09/10/2018
Giáo sư Tạ Thành Văn, Phó Giáo sư Trần Huy Thịnh là hai học trò Việt Nam của Giáo sư Tasuku Honjo, khoa Y, trường đại học Kyoto Nhật Bản. Khi biết tin Giáo sư Honjo đạt giải thưởng Nobel về Sinh học năm nay, hai anh không giấu nổi cảm xúc vui mừng.
Hai học trò Việt của Giáo sư Nhật đoạt giải Nobel Y học 2018

Công trình mà Giáo sư Honjo được trao giải thưởng Nobel Y học năm nay cũng đang được hai anh ứng dụng để điều trị ung thư tại bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ năm 2017.


PGS Trần Huy Thịnh (thứ 2 từ phải sang) và GS Tạ Thành Văn (thứ 2 từ trái sang) cùng GS Honjo (giữa). Ảnh nhân vật cung cấp.

Phó Giáo sư Trần Huy Thịnh (thứ 2 từ phải sang) và Giáo sư Tạ Thành Văn (thứ 2 từ trái sang) cùng Giáo sư Honjo (giữa). Ảnh nhân vật cung cấp.

Giáo sư Tạ Thành Văn kể về lý do vì sao cách đây 17 năm, anh từ bỏ Mỹ để trở về Nhật làm sau tiến sĩ. Anh cho biết, sau gần hai năm làm sau tiến sĩ trên đất Mỹ, anh có nguyện vọng hoặc là quay lại Nhật (Giáo sư Văn đã làm tiến sĩ tại Nhật) hoặc là tìm một phòng thí nghiệm nào đó nổi tiến để mình theo đuổi. Biết được Giáo sư Honjo qua rất nhiều công trình đăng trên tạp chí hàng đầu thế giới với những phát minh có tính chất đột phá nên anh đã gửi thư cho Giáo sưbày tỏ nguyện vọng muốn tham gia nhóm nghiên cứu của ông.

Sau nhiều lần trao đổi qua email, Giáo sư đã chấp nhận đề nghị, đồng ý để anh về làm việc tại phòng thí nghiệm của ông từ tháng 4/2001. Anh vẫn còn nhớ, trước đó, cuối năm 2000, tại một hội nghị quốc tế về tế bào ở Sanfrancisco, anh đến gian hàng có treo poster của các nhà khoa học Nhật Bản. Trao đổi với các nhà khoa học Nhật Bản, anh bày tỏ mong muốn là sẽ quay lại Nhật Bản và được làm việc tại phòng thí nghiệm của Giáo sư Honjo. Họ tròn mắt ngạc nhiên và hỏi lại liệu anh đã suy nghĩ kỹ chưa?.

“Ngày đó tôi chưa hiểu tại sao các nhà khoa học, đồng nghiệp của Giáo sư Honjo ở Nhật Bản lại hỏi như vậy. Sau này, khi làm tại phòng thí nghiệm của giáo sư Honjo tôi mới có được câu trả lời. Đây là một phòng thí nghiệm làm việc rất vất vả, kỷ luật cao, với tinh thần công việc là trên hết” – Giáo sư Tạ Thành Văn tâm sự.

Trong phòng thí nghiệm của Giáo sư Honjo ngày đó có khoảng hơn 30 người gồm nghiên cứu sinh và nghiên cứu viên sau tiến sĩ. Mỗi tuần, họp một lần. Từng thành viên trong khoảng hơn 30 người phải báo cáo kết quả nghiên cứu thu được trong 1 tuần đó. Các anh chạy đua với nhau, chạy đua với các nhóm nghiên cứu khác trên thế giới làm chung một lĩnh vực. Vì chỉ cần công bố muộn, phía bên bạn công bố trước là bỗng nhiên thành tay trắng.

Sau gần ba năm nỗ lực nghiên cứu, cuối cùng Giáo sư Tạ Thành Văn cũng đã có một bài báo đăng trên tạp chí Nature Immunology nổi tiếng thế giới về cơ chế hoạt động của 1 gen mới mã hoá enzym (AID: Activation-Induced cytidine Deaminase) có vai trò then chốt trong quá trình chuyển dạng kháng thể có ứng dụng quan trọng trong bệnh sinh các bệnh suy giảm miễn dịch và ung thư. Đăng xong bài báo này, Giáo sư Văn xin về nước. Điều này khiến giáo sư Honjo và các đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm bất ngờ. Vì theo thường lệ, anh sẽ có một vị trí tốt ở trung tâm nghiên cứu nào đó hoặc sẽ được các công ty mời chào. Nhưng anh đã ra đi 10 năm, đã đến lúc thấy cần phải trở về. Khi quyết định về nước, Giáo sư gọi riêng anh vào phòng và khuyên: Khi về nước nên tham dự các hội nghị khoa học ở Việt Nam với hai mục đích: anh đã đi quá lâu, cần phải biết nhu cầu nghiên cứu ở trong nước thế nào. Thứ hai phải cho giới khoa học trong nước biết anh có thể làm được gì.

Không những thế, Giáo sư Honjo còn khuyên anh nên thành lập một nhóm nghiên cứu và ông hứa sẽ đào tạo giúp. Ngay sau khi về nước, Giáo sư Văn đã giới thiệu bác sĩ Trần Huy Thịnh đi và anh Thịnh trở thành một trong những học trò xuất sắc của Giáo sư Honjo với 2 bài báo khoa học công bố trên những tạp chí nổi tiếng nhất thế giới, đóng góp một phần nhỏ bé vào công trình đạt giải Nobel của GS Honjo năm nay.

Sau một số năm vất vả đã đi đến thành quả cuối cùng, năm 2010, một công trình nghiên cứu về gene AID cũng của tiến sĩ Thịnh đã xuất hiện trên tạp chí danh tiếng Nature Immunology.

Gene AID có vai trò quyết định đối với quá trình siêu đột biến, bởi nó có thể gây nên hiện tượng chuyển đoạn nhiễm sắc thể tích lũy đột biến và gây ung thư hóa tế bào lành. Công trình nghiên cứu thứ hai của anh về gene Programmed cell death-1 (PD-1), còn gọi là gene "quy định sự chết theo chương trình của tế bào", của tiến sỹ Trần Huy Thịnh, được đăng trên tạp chí Science.

Công trình của Phó Giáo sư Trần Huy Thịnh đã đóng góp một phần nhỏ bé vào công trình được giải Nobel của Giáo sư Honjo. Nói về người thầy của mình, Phó Giáo sư Thịnh không khỏi xúc động. Vì anh vẫn còn nhớ, ngày đầu mới sang, chính Giáo sưlà người đã mua cho anh từng cái khăn mặt, bàn chải đánh răng... gói gém cẩn thận trong một chiếc túi để anh xách về ký túc xá.

Theo Tiền Phong, Dân Trí

Nguồn: Dân trí

19:30
Góc nhìn
22:00
Daily Biz
21:30
Expat Living
22:00
Daily Biz
08:30
Expat Living
22:00
Daily Biz
08:30
Expat Living
22:00
Daily Biz
14:15
Talk Vietnam
22:00
Daily Biz
19:30
Góc nhìn
21:30
Bizline
00:30
Talk Vietnam
08:30
Bizline
21:30
Talk Vietnam