Dù xa Tổ quốc, nhưng trong tim mỗi người con đất Việt xa xứ, hình ảnh quê nhà, những làn điệu dân ca, hương vị món ăn gia đình, hay những câu chuyện cổ tích từ thuở ấu thơ... vẫn luôn hiện hữu, như một sợi dây vô hình níu giữ, nuôi dưỡng tâm hồn, càng đặc biệt cồn cào mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Trong dòng chảy hội nhập và phát triển không ngừng, làm sao để những giá trị văn hóa truyền thống ấy không bị mai một trong thế hệ sinh ra và lớn lên nơi xa xứ? Làm sao để ‘hồn cốt’ dân tộc tiếp tục được vun đắp, được gìn giữ và lan tỏa, không chỉ cho con cháu mai sau mà còn đến với bạn bè quốc tế? Câu chuyện về những nỗ lực nuôi dưỡng và lan tỏa nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong cộng đồng người Việt ở châu Âu.

Ít ai nghĩ rằng, giọng hát ấm áp, ngọt ngào ấy lại là của một cô bé người Việt sinh ra và lớn lên tại CH Séc – nói tiếng Việt còn chưa thật trôi chảy. Được trở về quê hương trong những ngày đầu xuân Bính Ngọ, giao lưu văn hóa cùng đồng bào trong nước, được đứng trên sân khấu quê nhà, hát những làn điệu dân ca với những nghệ sĩ gạo cội mình hâm mộ từ phương xa, cô bé Diệu An không khỏi hồi hộp và ngỡ ngàng trước sự đón chào nồng hậu của các bà, các chị.

Chia sẻ về sự bén duyên kỳ diệu của mình với những làn điệu dân ca quan họ, Diệu An không giấu được cảm xúc: "Con nhớ là khi mà con đang xem truyền hình thì con thấy bà Hường hát và từ đấy là con đã thích quan họ rồi. Bởi vì là rất hay và rất là truyền cảm. Qua việc học quan họ thì con biết thêm về quan họ như mời trầu, rót trà và nói được tiếng Việt. Bình thường thì ở bên Séc con hay học online với bà Hường hoặc là ra chỗ cô thanh nhạc để học, và nếu như con ở nhà thì con sẽ học một mình ở trên mạng tiếp. Con thấy nhạc truyền thống cũng rất hay. Con thấy rất vui vì được biểu diễn với bà Hường và được về ăn Tết với ông bà và cô dì chú bác."

Tiết mục Quan họ "Ai xuôi về" do NSND Thúy Hường và Diệu An trình bày. Ảnh VOV3

Cũng theo chia sẻ của Diệu An thì em không thể lý giải được tại sao mình lại chọn và hát được quan họ ngay từ lần đầu tiên tiếp xúc với làn điệu dân ca truyền thống này. Chỉ biết rằng sau đó em luôn tìm mọi cách để có thể được học bài bản và hát quan họ mỗi ngày.

Nghệ sĩ nhân dân Thúy Hường – một giọng ca gạo cội trong làng dân ca quan họ cho biết, bà không thể quên khuôn mặt đầy hạnh phúc của Diệu An khi lần đầu tiên gặp bà tại CH Séc: "Khi sang Séc biểu diễn Thúy Hường gặp Diệu An, ngay từ cái ánh mắt đầu tiên bé đã oa lên và chạy lại ôm giới thiệu con là bé Diệu An và con là fan hâm mộ của bà và con rất yêu bà, con hát được và đam mê nghệ thuật truyền thống của nước nhà là hát sẩm, hát trầu văn, hát ví dặm, hát dân ca quan họ, nhưng mà đặc biệt là con yêu dân ca quan họ nhất và con rất muốn được theo học dân ca quan họ.. Chính vì vậy mà Thúy Hường cũng đã cùng bé Diệu An dạy con qua online. Buổi một từng giờ một và đặc biện là các chị em lớn tuổi ở bên Ba Lan bên Đức cũng vậy là Thúy Hường cũng thường xuyên vào buổi tối truyền đạt những làn điệu dân cao quan họ Bắc Ninh tới anh chị em và cộng đồng của người Việt mình ở nước ngoài."

Bài hát chèo "Không đâu bằng quê hương" Lời của Nguyễn Sỹ Sang do Mạnh Hùng, Hạnh Hana song ca.

Ông Bùi Mạnh Hùng, một người Việt Nam đã sinh sống gần 40 năm tại CHLB Đức chia sẻ: "Tại CH LB Đức nơi mình đang sinh sống có rất nhiều người Việt, và chúng mình cũng đã lập được một hội yêu nghệ thuật truyền thống Việt Nam tại Đức mà bây giờ lan ra toàn châu Âu, và chị Chủ tịch là chị Hoàng Thị Dư là soạn giả chèo nổi tiếng và bản thân mình cũng là những thành viên rất yêu chèo, ngay từ đầu tham gia với hội và hội năm nay đã phát triển được 6 năm. Và từ mà chỉ có một vài người biết hát chèo thôi thì hôm nay đã có rất nhiều người yêu chèo và chúng mình cũng đã tổ chức dạy online cho mọi người. /Bọn mình cũng đang cố gắng dần dần trẻ hóa”.

Các nghệ sĩ (VOV3) trình bày bài hát “Ơn Đảng núi rừng nở hoa” (điệu xoè hoa) dân ca Thái, lời của: Dương Đức Nghiêm.

Để lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa những giá trị văn hóa truyền thống, thông qua các hoạt động nghệ thuật trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, soạn giả Mai Văn Lạng, Trưởng phòng Dân ca, Ban Âm nhạc, Đài TNVN cho rằng: việc để nghệ thuật truyền thống sống mãi trong các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài, cần có sự truyền dạy bài bản bắt đầu từ tiếng Việt và văn hóa Việt. "Điều đầu tiên là chúng ta phải để cho các con hiểu văn hóa truyền thống Việt Nam là gì và vai trò văn hóa truyền thống Việt Nam trong việc giữ gìn giữ cái nét riêng của đất nước này, Tổ quốc này. Thứ hai là chúng ta phải tổ chức dạy hát dân ca hay là những chương trình phổ cập về văn hóa cho họ. Ví dụ, phong tục Tết cổ truyền của Việt Nam này, vì nhiều thế hệ đi sau là có thể không nắm được gì về đất nước; thế rồi là dạy tiếng Việt cho họ, tiếng Việt thuần Việt ấy; rồi dạy cho họ phân biệt giữa chèo, cải lương, tuồng, văn hóa ba miền dân tộc thiểu số chúng ta có quá nhiều các cái văn hói nghệ thuật. Cho nên chúng ta dần dần tiếp cận."

Ông Nguyễn Hoài Anh - Phó Chủ nhiệm UBNN về người Việt Nam ở nước ngoài. Ảnh vov3.vn

Đón kiều bào từ châu Âu trở về quê hương ăn Tết Bính Ngọ, ông Nguyễn Hoài Anh - Phó Chủ nhiệm UBNN về người Việt Nam ở nước ngoài khẳng định: "Ủy ban nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao luôn nhất quán quan điểm: văn hóa là sợi dây thiêng liêng, gắn kết cộng đồng với Tổ quốc, là nền tảng quan trọng của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, là cầu nối hiệu quả trong công tác đối ngoại nhân dân. Chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành hỗ trợ và tạo điều kiện để các sáng kiến văn hóa của cộng đồng kiều bào  được phát triển bền vững và lan tỏa sâu rộng."

TS, nhà báo Vũ Thị Thanh Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Nghệ thuật Truyền thống Việt Nam.